Υ.Α.Π. - Υπηρεσία Ανάπτυξης Πληροφορικής

Greek Dutch English French Italian Russian Spanish

Ανοικτή προτυποποίηση

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας για Πανευρωπαϊκές υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (European Interoperability Framework for pan-European eGovernment services), τα ανοικτά πρότυπα καθώς επίσης και το λογισμικό ανοικτού πηγαίου κώδικα αποτελούν δυο από τις βασικές αρχές οι οποίες πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη για κάθε προσφερόμενη υπηρεσία ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που στοχεύει στο να εξυπηρετήσει το δημόσιο τομέα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Η υιοθέτηση  των ανοικτών προτύπων είναι διεθνώς αναγνωρισμένη για την ύπαρξη διαλειτουργικότητας σε εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Ένα ιδανικό ανοικτό πρότυπο θα πρέπει α) να είναι προσβάσιμο προ όλους τους δυνητικούς χρήστες και β) να παραμένει ανοικτό σε όλους τους ενδιαφερόμενους σε μελλοντικό χρόνο.
Αντίστοιχα, το λογισμικό ανοικτού πηγαίου κώδικα δίνει τη δυνατότητα για τη δημιουργία πολλών νέων εφαρμογών οι οποίες μπορούν να αναπτυχθούν  από διαφορετικούς χρήστες μιας και ο πηγαίος κώδικας είναι προσβάσιμος σε όλους.

Με τη χρήση των δύο παραπάνω εργαλείων πολύ ενδιαφερόμενοι μπορούν να υλοποιήσουν δικές τους εφαρμογές και να τις μοιραστούν με άλλους χρήστες.

Δικτυακοί τόποι προτυποποίησης

Ανοικτή προτυποποίηση

Η υιοθέτηση της ανοικτής προτυποποίησης θεωρείται ένα από τα βασικά προαπαιτούμενα για τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Παρόλα αυτά, η έννοια των ανοικτών προτύπων δεν είχε μέχρι πρότινος διασαφηνιστεί γι’ αυτό και η Δανέζικη υπηρεσία πληροφορικής (Danish National IT and Telecom Agency) αποφάσισε να οριοθετήσει τη συγκεκριμένη έννοια και να διασαφηνίσει τι εννοούμε με τον όρο «ανοικτή προτυποποίηση».

Μιας και πολλά πρότυπα δεν είναι πλήρως ανοικτά ούτε πλήρως παραμετροποίησημα η Δανέζικη εθνική υπηρεσία πληροφορικής αποφάσισε να ορίσει με ένα όχι και τόσο απόλυτο τρόπο την έννοια της ανοικτής προτυποποίησης. Έτσι με βάση τον ορισμό ένα ιδανικό ανοικτό πρότυπο θα πρέπει:

• Να είναι ανοικτό σε κάθε ενδιαφερόμενο χωρίς χρέωση: δεν θα πρέπει να γίνεται διαχωρισμός μεταξύ των χρηστών και να μην απαιτείται πληρωμή για την απόκτηση του προτύπου.

• Να παραμένει προσβάσιμο σε κάθε χρήστη χωρίς κόστος: οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να επιτρέπουν την χρήση του προτύπου σε μελλοντικό χρόνο.

• Να περιλαμβάνει όλα τα κείμενα τα οποία το επεξηγούν με λεπτομέρεια:

Όλα τα σημεία του προτύπου θα πρέπει να είναι ξεκάθαρα και να περιγράφονται αναλυτικά σε ειδικά κείμενα που θα το συνοδεύουν. Η πρόσβαση σε αυτά τα κείμενα θα πρέπει να προσφέρεται χωρίς χρέωση.
Σύμφωνα με την Δανέζικη Υπηρεσία Πληροφορικής, οι υπηρεσίες  του δημόσιου τομέα οι οποίες επιθυμούν να προσφέρουν πρότυπα με διαφορετικούς βαθμούς ελευθερίας (degrees of openness), θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τα παρακάτω:

• Βαθμός ελευθερίας: Η χρήση των ανοικτών προτύπων θα επιτρέψει στους εναλλακτικούς προμηθευτές να προσφέρουν λύσεις οι οποίες θα μπορούν να συνυπάρξουν με τα ήδη υφιστάμενα συστήματα και εφαρμογές. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί η διαλειτουργικότητα των συστημάτων και η απρόσκοπτη ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων.

• Πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα:  Συνήθως οι εφαρμογές και τα προγράμματα που προέρχονται από μεγάλες εταιρίες του χώρου της πληροφορικής,  δεν επιτρέπουν στους χρήστες να έχουν πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα. Οι χρήστες θα πρέπει λοιπόν να εμπιστεύονται την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα των συγκεκριμένων εφαρμογών στη εταιρία λογισμικού. Αντίθετα, τα προγράμματα τα οποία βασίζονται σε ανοικτό πηγαίο κώδικα δίνουν τη δυνατότητα στους χρήστες να τροποποιούν ή να προσθέτουν νέες λειτουργίες έτσι ώστε να γίνονται πιο αποδοτικές και πιο ασφαλείς.


Ανοικτός πηγαίος κώδικας

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας για Πανευρωπαϊκές υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (European Interoperability Framework for pan-European eGovernment services), τα ανοικτά πρότυπα καθώς επίσης και το λογισμικό ανοικτού πηγαίου κώδικα αποτελούν δυο από τις βασικές αρχές οι οποίες πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη για κάθε προσφερόμενη υπηρεσία ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που στοχεύει στο να εξυπηρετήσει το δημόσιο τομέα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Το λογισμικό ανοικτού κώδικα δεν διαφέρει από τα ήδη υπάρχοντα. Η βασική διαφορά είναι πως κάθε χρήστης έχει τη δυνατότητα να τροποποιήσει τη δομή της εφαρμογής σύμφωνα με  τις δικές του απαιτήσεις. Ενώ ένα λογισμικό κλειστού κώδικα συνήθως περιορίζει την δυνατότητα μετατροπής των βασικών λειτουργιών καθώς επίσης και την αντιγραφή του, το λογισμικό ανοικτού πηγαίου κώδικα προσφέρει τα συγκεκριμένα δικαιώματα. Πιο συγκεκριμένα, προσφέρει τη δυνατότητα και το δικαίωμα αντιγραφής, μετατροπής, και διανομής του πηγαίου κώδικα.